Voor volwassenen van 18 jaar en ouder. Nicotine is verslavend. Dit artikel vat openbaar reguleringsnieuws samen en is geen juridisch of medisch advies.
Acht EU-landen – Nederland, België, Finland, Frankrijk, Hongarije, Letland, Slovenië en Spanje – hebben Brussel gevraagd om het recht nicotinezakjes (in Zweden vaak 'wit snus' genoemd) volledig te verbieden, en om een 'marktbevriezing' voor nieuwe nicotineproducten. Op 9 oktober reageerden Zweedse Europarlementariërs van zowel rechts als links kritisch, meldt Skaraborgs Nyheter.
De brief is een politiek verzoek, geen wet. Hieronder leest u wat erin staat, waarom het Zweedse verzet ertoe doet en wat het vandaag betekent voor nicotinezakjes in de ondertekenende landen en in de rest van de EU.
Wie tekende en wat vraagt de brief?
Volgens Eunews (7 oktober) werd de brief naar EU-gezondheidscommissaris Olivér Várhelyi gestuurd door Nederland, België, Finland, Frankrijk, Hongarije, Letland, Slovenië en Spanje. NRC meldde op 6 oktober dat minister Sophie Hermans het initiatief presenteerde in een brief aan de Tweede Kamer.
Skaraborgs Nyheter vat de eisen zo samen:
- het recht voor elke lidstaat om nicotinezakjes volledig te verbieden
- smaakverboden, nicotineplafonds en neutrale verpakkingen
- een stop op nieuwe nicotineproducten op de EU-markt
- dezelfde strenge regels voor alle toegestane productcategorieën
- strenger optreden tegen reclame (ook via influencers) en grensoverschrijdende onlineverkoop
De landen zien nicotinezakjes als een manier om het EU-snusverbod uit 1992 (waarvoor Zweden een uitzondering heeft) te omzeilen, schrijft Skaraborgs Nyheter. De brief koppelt het doel aan een 'rookvrije generatie' in 2040.
Een uitgebreidere Engelstalige analyse van de brief vindt u in ons artikel Eight EU countries want a 'market freeze' on new nicotine products.
Het verzet: Zweedse Europarlementariërs van links en rechts
Zweden heeft de brief niet ondertekend, en zijn Europarlementariërs praten mee over toekomstige EU-regels – daarom doet hun reactie ertoe voor de uitkomst in elke lidstaat.
Charlie Weimers (SD) waarschuwt ervoor de deur open te zetten voor verboden op nicotinezakjes:
"Zweden heeft grote volksgezondheidswinst geboekt doordat mensen de sigaret hebben ingeruild voor snus en andere rookvrije nicotineproducten zoals nicotinezakjes. Als de EU nu de deur opent voor verboden op nicotinezakjes, dreigen we de klok terug te draaien." (Vertaald uit het Zweeds.)
Hij voegt eraan toe dat de EU zou moeten leren van het Zweedse succes bij het terugdringen van roken, meldt Skaraborgs Nyheter. Richard Byfält, hoofd pers, beleid en communicatie van de SD-delegatie, noemt leeftijdsgrenzen en bescherming van minderjarigen redelijk, maar vindt een breed smaakverbod en verregaande reclameverboden te ver gaan.
Jessica Polfjärd (M) noemt het uitgangspunt verkeerd:
"Wanneer de Commissie met nieuwe regels komt, verwacht ik dat ze luistert naar de Moderaterna en Zweden in plaats van naar de opstellers van de brief, en dat ze proportionele wetgeving voorstelt die het Zweedse model geen geweld aandoet." (Vertaald uit het Zweeds.)
Ze wijst erop dat het Zweedse model verschillende risiconiveaus tussen producten erkent, volgens Skaraborgs Nyheter.
Alice Teodorescu Måwe (KD) zegt dat Zweden verder is gekomen dan de rest van de EU in de strijd tegen roken, dat snus daarvoor een belangrijke verklaring is – en dat initiatieven van andere lidstaten om te verbieden en te reguleren daarom "volledig de verkeerde weg" zijn (vertaald uit het Zweeds), volgens Skaraborgs Nyheter.
Jonas Sjöstedt (V) richt zich op de vraag wie beslist:
"Wij vinden dat de snuskwestie nationaal moet worden beslist." (Vertaald uit het Zweeds.)
Dat meldt Skaraborgs Nyheter. Zijn punt gaat over bevoegdheid – niet over elke eis in de brief.
Ter context: Zweden reguleert tabaksvrije nicotinezakjes nationaal via de wet (2022:1257) op tabaksvrije nicotineproducten.
Wat het vandaag betekent in de ondertekenende landen
- De brief zelf verandert niets. Het is een verzoek aan de Europese Commissie, geen wet of besluit. De nationale regels die al gelden in de acht landen blijven precies zoals ze waren.
- Nationale regels verschillen. Elk land bepaalt vandaag zijn eigen regels voor nicotinezakjes. Bekijk onze landenpagina's voor wat er geldt waar u woont.
- Nicotinezakjes vallen buiten het EU-verbod op oraal tabak. Tabaksvrije zakjes vallen buiten het verbod in de huidige Tabaksproductenrichtlijn – een van de redenen dat de ondertekenaars expliciete nationale verbodsmogelijkheden in toekomstige EU-regels willen.
Per land: huidige regels in de 8 ondertekenende landen
Stand van zaken op 12 oktober 2026, gecontroleerd aan de hand van de bronnen per rij. "Niet geverifieerd" betekent dat we het detail niet in een betrouwbare bron konden bevestigen.
| Land | Huidige status | Nicotineplafond / smaakregel | Bron |
|---|---|---|---|
| Nederland | Beperkt: strengere nationale regels onder de Tabaks- en rookwarenwet (sinds 1 jan 2025); zie bron | Zie bron | NVWA |
| België | Beperkt: strengere nationale regels onder het KB van 14 maart 2023; zie bron | Zie bron | FOD Volksgezondheid |
| Finland | Legaal, gereguleerd: gemeentelijke verkoopvergunning (sinds 1 aug 2025) | Max. 16,6 mg nicotine/g; alleen tabak, munt of menthol (vanaf 1 feb 2026); uniforme verpakking vanaf 1 aug 2026 | LVV |
| Frankrijk | Beperkt: strengere nationale regels onder decreet 2025-898 (sinds 1 apr 2026; enkele bepalingen geschorst door de Conseil d'État); zie bron | Zie bron | Service-Public.fr |
| Hongarije | Legaal; ingedeeld als nicotinehoudend rookvervangend product | Niet geverifieerd | TobaccoIntelligence |
| Letland | Legaal, gereguleerd (sinds 1 jan 2025) | Max. 4 mg nicotine/g; alleen tabakssmaak; gezondheidswaarschuwing | Lets ministerie van Volksgezondheid |
| Slovenië | Legaal met beperkingen (verkoopvergunning; beperkingen voor verkoop op afstand en reclame) – deels geverifieerd | Niet geverifieerd | NIJZ |
| Spanje | Legaal; geen specifiek nicotineplafond van kracht | Geen van kracht; ontwerpdecreet (4 mg/zakje, alleen tabakssmaak) ligt bij de Raad van State | La Razón |
Alle acht landen ondertekenden dezelfde gezamenlijke brief; volgens NRC nam Nederland het initiatief. Afzonderlijke eisen per land hebben we niet geverifieerd.
Wat kan veranderen als de herziening van de TPD de brief volgt
De Europese Commissie bereidt voorstellen voor een herziene Tabaksproductenrichtlijn (TPD) en Tabaksreclamerichtlijn voor. Als de herziening overneemt wat de brief vraagt:
- Nationale verbodsmogelijkheid: lidstaten kunnen een expliciet recht krijgen om nicotinezakjes te verbieden. Zo'n verbod geldt alleen in landen die er zelf voor kiezen – het is geen EU-breed verbod.
- Gemeenschappelijke EU-regels voor smaken, nicotineplafonds of neutrale verpakkingen zouden in de hele EU gelden, ook in landen die de brief niet tekenden, zoals Zweden. Dat stelt Skaraborgs Nyheter.
- Reclame en grensoverschrijdende onlineverkoop kunnen strengere gemeenschappelijke regels krijgen.
Niets hiervan is besloten. Elk voorstel moet door het Europees Parlement en de lidstaten voordat het bindend wordt – en het Zweedse verzet laat zien dat de richting van de brief omstreden is.
Bekijk het actuele aanbod producten en merken. Leveringsregels per land vindt u op onze pagina landen en in de gids nicotinezakjes verzenden in Europa.
Wat gebeurt er nu?
- De Commissie presenteert haar voorstellen voor de herziene TPD en reclamerichtlijn.
- Het Europees Parlement en de lidstaten onderhandelen over de tekst.
- Pas na vaststelling – en bij een nationale verbodsmogelijkheid na een nationaal besluit – veranderen de regels in een land.
We werken dit artikel bij zodra de Commissie een concreet voorstel presenteert.
Veelgestelde vragen
Verandert de brief nu de regels?
Nee. De brief is een verzoek aan de Commissie. De bestaande nationale regels in elk land blijven gelden.
Welke landen tekenden de brief?
Nederland, België, Finland, Frankrijk, Hongarije, Letland, Slovenië en Spanje, volgens Eunews.
Als de EU nationale verboden toestaat, gelden die dan overal?
Nee. Een nationale verbodsmogelijkheid geldt alleen in landen die zelf een verbod invoeren.
Kunnen gemeenschappelijke EU-regels landen raken die niet tekenden?
Ja. Als de herziene TPD gemeenschappelijke regels voor smaken, nicotineplafonds of verpakkingen vastlegt, gelden die na vaststelling in de hele EU.
Waarom doet de Zweedse reactie ertoe?
Zweedse Europarlementariërs van SD, M, KD en V verzetten zich allemaal tegen de richting van de brief, om verschillende redenen. Hun standpunten wegen mee in de onderhandelingen in het Parlement.
Alleen voor volwassenen 18+. Nicotine is verslavend.
